COP31 ve yeni Yeşil Mutabakat Eylem Planı gündemini değerlendiren İstanbul Ticaret Odası 52. Komite Başkanı ve Motor Aşin CEO’su Saim Aşçı, otomotivde yeşil dönüşümün finansman, güvenilir veri ve insan kaynağıyla birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı. Aşçı, “Tedarikçiden dönüşüm bekliyorsak, yatırım yapabileceği koşulları da birlikte oluşturmalıyız.” dedi.
Antalya’da devam eden COP31, iklim taahhütlerinin uygulamaya dönüşme süreçlerine ilişkin tartışmaları öne çıkarırken, 10 Kasım’da yayımlanan 2026–2030 Yeşil Mutabakat Eylem Planı Türkiye’nin sanayi ve ticaret gündemine yeni bir çerçeve getirdi. Aşçı, iki gündemin otomotiv tedarik zincirinin rekabet gücü açısından birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği verilerine göre Türkiye otomotiv endüstrisi 2025’te 41,5 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Avrupa Birliği, 30,1 milyar dolarla sektör ihracatının yüzde 72,5’ini oluşturdu. Aşçı, bu ticari bağın çevresel performans, maliyet ve tedarik güvenliğinin birlikte yönetilmesini gerektirdiğini ifade etti.
Aşçı, işletmelerin karşılaştığı zorluklara ilişkin şunları söyledi: “Bir tedarikçi aynı anda ücret ödemek, stok tutmak, müşterisine vade tanımak ve makinesini yenilemek zorunda. Bu işletmeden enerji tüketimini azaltmasını ve ürün verisini izlenebilir hale getirmesini bekliyorsak, dönüşümün finansmanını işletme sermayesinden bağımsız düşünemeyiz.”
Aşçı, kredi vadesinin yatırımın geri dönüşüne, geri ödeme planının da işletmenin nakit akışına uygun olması gerektiğini belirtti. “Uygun maliyetli kaynak, teknik destek ve öngörülebilir müşteri talebi birlikte sunulmalı.” diyen Aşçı, COP31’in uygulama odağının iş dünyasında somut yatırımlarla karşılık bulması gerektiğini vurguladı. Uluslararası finansman hedeflerinin tek başına işletmeler için erişilebilir kaynak anlamına gelmediğine de dikkat çekti.
AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın kesin uygulama dönemi 1 Ocak 2026’da başladı. Mekanizma, demir-çelik ve alüminyum dahil belirli sektörlerde seçili ürünleri kapsıyor.
Aşçı, düzenlemenin otomotivin tamamına uygulanmış tek bir vergi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini, ürün kapsamı ile tedarik zincirindeki ticari etkilerin ayrı izlenmesinin önem taşıdığını belirtti. “Bir parçanın kalitesini, fiyatını ve teslim süresini yönetmek kadar, müşterinin istediği çevresel bilgiyi güvenilir biçimde sunmak da önem kazanıyor. Malzemenin kaynağını, üretimde kullanılan enerjiyi ve hesaplamanın yöntemini izleyebilen işletme, müşterisinin sorularına daha güçlü cevap verebilir.”
Her alıcının farklı formatta veri istemesinin özellikle küçük işletmelerde tekrarlanan bir maliyet yarattığını ifade eden Aşçı, meslek örgütleri, büyük alıcılar ve finans kuruluşlarının ortak veri alanları ve uyumlu takvimler üzerinde çalışması gerektiğini söyledi.
COP31 Başkanlığı’nın elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını 2035’te yüzde 35’e çıkarma hedefini değerlendiren Aşçı, elektrifikasyonun temiz elektrik, şebeke yatırımları ve mesleki yetkinliklerle birlikte ilerlemesi gerektiğini ifade etti.
Onarım, yeniden üretim ve malzeme verimliliğinin dönüşüm programında yer alması gerektiğini belirten Aşçı, çevresel faydanın ürünün tüm yaşam döngüsü üzerinden değerlendirilmesini önerdi. “Her parçayı aynı yaklaşımla ele alamayız. Teknik olarak uygun, güvenliği ve performansı doğrulanmış parçaların yeniden üretimi kaynak kullanımını azaltmaya katkı sağlayabilir.”
Aşçı, bir ürünün ömrünü uzatmanın çevresel faydasının kullanım sırasındaki enerji tüketimiyle birlikte hesaplanması gerektiğini vurgulayarak, “Amacımız güvenliği koruyarak israfı azaltmak ve malzemenin değerini mümkün olduğunca korumaktır.” dedi.
Değerlendirmesini, “Antalya’dan beklentimiz, iklim hedefleri ile işletmenin yatırım kararı arasındaki mesafenin kısalmasıdır.” sözleriyle tamamlayan Aşçı, “Türkiye’nin üretim gücünü geleceğe taşıyacak dönüşüm, tedarik zincirindeki küçük işletmeye kadar ulaşmalıdır. Dönüşümün merkezinde insan, ölçüsünde gerçek sonuç olmalı.” ifadelerini kullandı.
