Otomotiv Satış Sonrası Ürün ve Hizmetleri Derneği (OSS), üyelerinin katılımıyla düzenlediği 2026 Yılı Üçüncü Çeyrek Sektörel Değerlendirme Anketi’nin sonuçlarını açıkladı. Ankete göre otomotiv satış sonrası pazarında yurt içi satışlar, 2025’in aynı dönemine kıyasla dolar bazında ortalama yüzde 0,03 artarak yatay seyretti. Sektörün öne çıkan sorunları nakit akışı ve maliyet baskısı olurken, önümüzdeki üç ayda yeni yatırım yapmayı planlayan üyelerin oranı yüzde 14,7’ye geriledi.
2026 yılının üçüncü çeyreğinde yurt içi satışlar, 2025’in aynı dönemine göre dolar bazında ortalama yüzde 0,03 arttı. Dağıtıcı üyelerin satışları dolar bazında yüzde 2,61 düşerken, üretici üyelerin satışları yüzde 3,18 yükseldi. Önceki dönemde öngörülen yüzde 1,33’lük büyüme beklentisinin altında kalınması, zayıf talep koşullarının sürdüğüne işaret etti.
Üyelerin stokları bir önceki çeyreğe göre ortalama yüzde 0,23 azaldı. Dağıtıcı üyelerin stoklarında yüzde 1,14 gerileme görülürken, üretici üyelerin stokları yüzde 0,85 arttı.
Ankete katılan üyelerin yüzde 48,5’i tahsilat süreçlerinin bir önceki çeyreğe göre kötüleştiğini, yüzde 5,9’u ise çok daha kötü hale geldiğini belirtti. Tahsilat süreçlerini olumsuz değerlendiren üyelerin toplam oranı yüzde 54,4’e yükseldi.
Üyelerin yüzde 35,3’ü tahsilat süreçlerinde değişiklik olmadığını, yüzde 10,3’ü ise iyileşme yaşandığını bildirdi. Tahsilat süreçlerine ilişkin ortalama değerlendirme puanı, bir önceki anketteki 39,9 seviyesinden üçüncü çeyrekte 37,5’e geriledi.
Yılın ilk çeyreğinde sektörün en önemli sorunu olarak öne çıkan maliyet artışları, üçüncü çeyrekte yerini nakit akışı problemlerine bıraktı. Ankete katılan üyelerin yüzde 80,9’u nakit akışında yaşanan sorunları sektörün önemli gündem maddeleri arasında gösterdi. Maliyetlerdeki aşırı artış yüzde 70,6 ile ikinci, iş ve ciro kaybı ise yüzde 52,9 ile üçüncü sırada yer aldı.
Üyelerin yüzde 47,1’i kargo maliyetlerindeki artışı ve teslimat gecikmelerini, yüzde 26,5’i gümrüklerde yaşanan problemleri, yüzde 25’i ise tedarik sorunlarını işaret etti. Mevzuat değişiklikleri ve istihdamda yaşanan problemler yüzde 17,6’şar oranında belirtilirken, döviz kurlarındaki hareketliliği sorun olarak görenlerin oranı yüzde 10,3 oldu.
Önümüzdeki üç ay içinde yeni yatırım yapmayı planlayan üyelerin oranı, bir önceki çeyrekteki yüzde 20,3 seviyesinden yüzde 14,7’ye geriledi. Üretici üyelerde yatırım planlayanların oranı yüzde 28,6’dan yüzde 22,6’ya, dağıtıcı üyelerde ise yüzde 13,9’dan yüzde 8,1’e indi.
Dağıtıcı üyelerin yüzde 91,9’u önümüzdeki üç ayda yeni yatırım planlamadığını bildirdi. Sonuçlar, her iki üye grubunda da yatırım eğiliminin zayıfladığını gösterdi.
Ankete katılan üyelerin yüzde 52,9’u 2026’nın üçüncü çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre istihdamını koruduğunu, yüzde 22,1’i çalışan sayısını artırdığını, yüzde 25’i ise istihdamında azalma yaşandığını ifade etti.
İstihdamında azalma olduğunu belirtenlerin oranı üretici üyelerde yüzde 25,8, dağıtıcı üyelerde yüzde 24,3 oldu. İstihdam artışı üretici üyelerde yüzde 22,6, dağıtıcı üyelerde yüzde 21,6 seviyesinde gerçekleşti. Her iki grupta da istihdamını koruyan şirketler çoğunluğu oluştururken, istihdamını azaltanların oranı artıranların üzerinde kaldı.
Üyeler, 2026 yılının son çeyreğinde yurt içi satışların 2025’in aynı dönemine göre dolar bazında ortalama yüzde 1,30 azalacağını öngördü. Dağıtıcı üyeler satışlarında dolar bazında yüzde 2,81 düşüş beklerken, üretici üyeler yüzde 0,50 oranında sınırlı artış tahmininde bulundu.
Ankete katılan üyelerin yüzde 44,1’i önümüzdeki üç ayda otomotiv satış sonrası pazarında önemli bir değişiklik beklemediğini, yüzde 41,2’si pazarın daha kötüye gideceğini belirtti. Daha iyiye gidiş bekleyenlerin oranı yüzde 11,8’de kaldı. Bir önceki çeyrekte yüzde 21,9 olan kötüleşme beklentisi yüzde 41,2’ye yükselirken, iyileşme beklentisi yüzde 20,3’ten yüzde 11,8’e geriledi.
Genel ekonomik görünüm konusunda üyelerin yüzde 58,8’i önümüzdeki üç ayda koşulların kötüleşmesini, yüzde 33,8’i mevcut durumun devam etmesini, yüzde 7,4’ü ise iyileşme yaşanmasını bekledi. Üyelerin 2026 yıl sonu ortalama dolar kuru beklentisi, önceki anketteki 49,31 TL seviyesinden 52,26 TL’ye yükseldi.
Üretici üyelerin ortalama kapasite kullanım oranı 2026’nın üçüncü çeyreğinde yüzde 68,06 olarak gerçekleşti. Bir önceki ankette yüzde 73,93 olan oran, 5,87 puan geriledi.
Üretici üyelerin üretimi, 2025’in üçüncü çeyreğine göre ortalama yüzde 0,68 azalırken, ihracatta dolar bazında yüzde 0,16’lık sınırlı düşüş görüldü.
OSS Yönetim Kurulu Başkanı Ali Özçete, üçüncü çeyrek sonuçlarının finansal koşulların ve nakit akışı yönetiminin sektör için kritik hale geldiğini ortaya koyduğunu belirtti. Özçete, “Önceki dönemlerde maliyet artışları en önemli gündem maddemizken, bugün üyelerimizin yüzde 80,9’u nakit akışında sorun yaşadığını ifade ediyor. Tahsilat süreçlerindeki bozulma, işletmelerin finansal planlamasını ve operasyonel kabiliyetlerini doğrudan etkiliyor” dedi.
Maliyetlerin yüksek seviyelerini koruduğunu, talepteki zayıf seyir ve finansmana erişimde yaşanan güçlüklerin şirketlerin hareket alanını daralttığını ifade eden Özçete, otomotiv satış sonrası pazarının üretim gücü, dağıtım altyapısı ve geniş hizmet ağıyla ekonomi açısından stratejik önem taşıdığını söyledi. Özçete, sektörün finansal sürdürülebilirliğini destekleyecek koşulların oluşturulmasının önemine dikkat çekti.
Yatırım eğilimindeki düşüşe de değinen Özçete, “Önümüzdeki üç ay içerisinde yeni yatırım yapmayı planlayan üyelerimizin oranı yüzde 14,7’ye kadar düştü. Üretici üyelerimizde yatırım planlayanların oranı yüzde 22,6 seviyesindeyken, dağıtıcı üyelerimizde bu oran yüzde 8,1’e geriledi” dedi.
Özçete, şirketlerin yeni kapasite oluşturabilmesi, teknolojik dönüşüme ayak uydurabilmesi ve uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü koruyabilmesi için yatırımlarını sürdürebilmesi gerektiğini belirtti. Mevcut koşullarda işletmelerin öncelikle finansal dengelerini korumaya odaklandığını kaydeden Özçete, uzun vadeli büyüme için yatırım iştahının yeniden güçlendirilmesini önemli bulduklarını ifade etti.
Sektörün güçlü yönlerine dikkat çeken Özçete, üretici üyelerin dolar bazında yurt içi satışlarında yüzde 3,18 artış yaşanmasını ve üyelerin yüzde 75’inin istihdam seviyesini korumasını veya artırmasını mevcut koşullarda önemli göstergeler olarak değerlendirdi.
Özçete, “Üyelerimizin yüzde 41,2’si önümüzdeki dönemde pazar koşullarının daha da zorlaşacağını düşünüyor. Ekonominin genel gidişatına ilişkin olumsuz beklentilerin de yükseldiğini görüyoruz. Bu dönemde maliyetlerin kontrol altında tutulması, finansmana erişimin kolaylaştırılması ve ekonomik öngörülebilirliğin güçlendirilmesi, sektörümüzün geleceği açısından kritik önem taşıyor” dedi.
Üretici üyelerin kapasite kullanım oranının yüzde 68,06’ya gerilemesinin dikkatle ele alınması gerektiğini belirten Özçete, üretim ve ihracatta sınırlı daralma yaşansa da sektörün güçlü bilgi birikimine, üretim altyapısına ve uluslararası rekabet deneyimine sahip olduğunu söyledi. Türkiye’nin otomotiv satış sonrası ürünlerinde önemli bir üretim ve tedarik merkezi konumunda olduğunu kaydeden Özçete, şirketlerin verimliliğini artırmasını, katma değerli üretime odaklanmasını ve ihracat pazarlarında güçlenmesini destekleyecek bir ekonomik zemine ihtiyaç olduğunu ifade etti.
Özçete, “Sektörümüzün uzun vadeli büyüme potansiyeline inanıyoruz. Ancak bu potansiyelin sürdürülebilir bir büyümeye dönüşebilmesi için finansal istikrarın güçlendirilmesi ve yatırım ortamının iyileştirilmesi gerekiyor” diye konuştu.
