Yol ve Trafik Güvenliği Danışmanı Özgür Şener, kış aylarında trafik güvenliğini tehdit eden önemli risklerden birinin mevsime uygun olmayan lastik kullanımı olduğunu söyledi. Kar yağmasa bile hava sıcaklığındaki düşüşün yol tutuşunu olumsuz etkileyebileceğine dikkat çeken Şener, “Kış koşullarında yola çıkan herkes için güvenliğin başladığı yer, direksiyon değil; doğru lastiktir.” dedi.
Üsküdar Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Bölümü Öğretim Görevlisi ve Yol ve Trafik Güvenliği Danışmanı Özgür Şener, kış aylarında güvenli sürüş ve kış lastiği kullanımına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Şener, sürücülerin kış aylarında sıkça düştüğü yanılgılardan birinin, kar yağmadığı sürece yaz lastikleriyle güvenle yolculuk yapılabileceğini düşünmek olduğunu belirtti. Hava sıcaklığı düştükçe lastiklerin fiziksel özelliklerinin de değiştiğine dikkat çekti.
Yaz lastikleri düşük sıcaklıklarda sertleşebilir. Bu durum lastiklerin yol yüzeyine tutunmasını olumsuz etkileyebilir. Şener, özellikle sabah erken saatlerde ve gece yolculuklarında sürücülerin daha dikkatli olması gerektiğini söyledi.
Kış lastiklerinin özel kauçuk yapısı sayesinde soğuk havalarda esnekliğini daha iyi koruduğunu belirten Şener, bunun uygun koşullarda frenleme, viraj alma ve kalkış performansına önemli katkı sağladığını ifade etti.
Şener, kış şartlarında sürücülerin karşılaşabileceği tehlikelerden birinin fren mesafesinin uzaması olduğunu söyledi. Özellikle ani duruş gerektiren durumlarda lastiklerin yol tutuş kapasitesinin belirleyici hâle geldiğini kaydetti.
Mevsime uygun olmayan lastiklerle yapılan ani frenlerin aracın kaymasına ve kontrol kaybına neden olabileceğini belirten Şener, kış lastiğinin tek başına yeterli olmadığını vurguladı. Hızın yol koşullarına göre ayarlanması ve takip mesafesinin artırılması gerektiğini söyledi.
Şener, sürücülere kış aylarında daha düşük hızla seyretmelerini, ani direksiyon hareketlerinden kaçınmalarını ve öndeki araçla güvenli takip mesafesini korumalarını önerdi. Doğru lastik kullanımının yanı sıra doğru sürüş davranışlarının da kazaların önlenmesinde kritik rol oynadığını ifade etti.
Şener, Türkiye’de kış lastiği zorunluluğunun 15 Kasım 2026’da başlayacağını ve 15 Nisan 2027’ye kadar süreceğini belirtti. Hususi otomobiller için genel bir yasal zorunluluk bulunmadığını, ancak bunun özel araç sürücülerinin kış koşullarındaki risklerden etkilenmediği anlamına gelmediğini söyledi.
Kış lastiği kullanımının yalnızca ticari araç sahiplerinin sorumluluğu olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan Şener, “Kış koşullarında yaz lastiğiyle trafiğe çıkmak, aracın kontrolünü büyük ölçüde azaltır. Bu nedenle kanuni zorunluluk olmasa da özel araçların da bu tarihler arasında kış lastiği kullanması hayati önem taşır.” dedi.
Şener, kış lastiği seçerken yalnızca lastiğin desenine veya dış görünümüne bakılmaması; teknik özelliklerinin ve aşınma durumunun da kontrol edilmesi gerektiğini belirtti.
Lastik diş derinliğinin güvenli sürüş açısından önemli olduğunu ifade eden Şener, aşınmış lastiklerin su ve kar tahliyesinde yetersiz kalabileceğini, bunun da kaygan zeminlerde yol tutuşunu olumsuz etkileyebileceğini söyledi. “Aşınmış bir kış lastiği, kış lastiği olmaktan çıkar.” diyen Şener, önceki yıllarda kullanılan lastiklerin yeniden takılmadan önce mutlaka kontrol ettirilmesini önerdi.
Şener, kış lastiği satın alırken lastik üzerindeki işaretlerin de dikkate alınması gerektiğini belirtti. Yalnızca M+S ibaresinin standartlaştırılmış kar performansı testinin karşılandığını göstermediğini hatırlattı.
Üç zirveli dağ ve kar tanesi sembolü olarak bilinen 3PMSF işaretinin, belirli kar performansı kriterlerini karşılayan lastiklerde kullanıldığını ifade eden Şener, sürücülerin seçim yaparken bu ayrımı göz önünde bulundurması gerektiğini söyledi. Lastiğin, araç üreticisinin önerdiği ebat ve hava basıncı değerlerine uygun kullanılması da güvenlik açısından önem taşıyor.
Şener, kış hazırlığının yalnızca lastik değişimiyle sınırlı kalmaması gerektiğini belirtti. Soğuk havalarda aracın teknik durumunun daha fazla önem kazandığını söyledi.
Akü, antifriz, silecekler, cam suyu ve aydınlatma sistemlerinin kontrol edilmesini öneren Şener, lastik hava basınçlarının da düzenli aralıklarla ölçülmesi gerektiğini ifade etti.
Zincir, çekme halatı, reflektif yelek ve ilk yardım kitinin araçta bulundurulmasının olası olumsuzluklara karşı hazırlıklı olmayı sağlayacağını belirten Şener, zincirin kış lastiğinin alternatifi olarak düşünülmemesi gerektiğini vurguladı.
Şener, kış lastiği kullanımının yalnızca yasal yükümlülük ya da trafik cezasından kaçınma meselesi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi. Sürücülerin trafikte aldığı her önlemin diğer yol kullanıcılarının güvenliğini de doğrudan etkilediğine dikkat çekti.
Kış koşullarında bilinçli sürücülüğün, tehlike ortaya çıkmadan önce gerekli hazırlıkları yapmakla başladığını vurgulayan Şener, sözlerini “Kış koşullarında yola çıkan herkes için güvenliğin başladığı yer, direksiyon değil; doğru lastiktir.” diyerek tamamladı.
DOI: https://doi.org/10.32739/uha.id.94926
